Cách cài đặt bộ gõ tiếng Việt cho Ubuntu 26.04, 26.10 mới nhất

Sau khi cài đặt Ubuntu lên máy tính thì một trong những việc đầu tiên chúng ta cần làm đó là cài đặt bộ gõ tiếng Việt hay còn được gọi với một cái tên khác là cài unikey cho ubuntu. Trên Windows thì việc này vô cùng đơn giản và trên Unbuntu cũng đơn giản không kém, chỉ cần copy và dán một vài đoạn code. Dưới đây mình sẽ hướng dẫn cho các bạn cài gõ tiếng Việt trên Ubuntu mới nhất.

Hướng dẫn cài gõ tiếng Việt Ubuntu 26.04, 26.10 mới nhất

Bộ gõ tiếng Việt là một trong những thứ cần cài ngay sau khi cài Ubuntu, đặc biệt với người dùng văn phòng, lập trình và sáng tạo nội dung. Ubuntu 26.04 LTS tiếp tục dùng GNOME làm môi trường desktop mặc định, cơ chế cài đặt input method cơ bản tương tự Ubuntu 24.04 nhưng hệ sinh thái bộ gõ đã thay đổi: IBus Unikey/Bamboo vẫn hoạt động tốt, trong khi Fcitx5 (và Fcitx5 Lotus) đang trở thành lựa chọn mới ổn định hơn, ít lỗi gạch chân và hỗ trợ Wayland tốt hơn.

Cách cài Fcitx5 + Lotus gõ tiếng Việt trên Ubuntu 26.04 LTS (không gạch chân, tối ưu Wayland)

Nếu bạn là lập trình viên, hay gõ văn bản tốc độ cao và thường xuyên gặp lỗi khó chịu với IBus, hãy chuyển sang Fcitx5 Lotus. Đây là bộ gõ phát triển dựa trên nền tảng Fcitx5 hiện đại kết hợp với engine Lotus thông minh (được phát triển tại lotusinputmethod.github.io), mang lại khả năng tiên đoán, tự động sửa lỗi chính tả cực tốt.

Đây chắc chắn là trải nghiệm gõ tiếng Việt cho Ubuntu 26.04 mượt mà nhất ở thời điểm hiện tại.

Tải và cài đặt Fcitx5 Lotus

Dưới đây là hướng dẫn cài đặt Fcitx5 Lotus trên phiên bản Ubuntu 26.04 mới nhất, các phiên bản khác các bạn vui lòng xem thêm tại trang chủ.

Các bạn tiến hành mở Terminal (Ctrl + Alt + T) và nhập đoạn lệnh sau và nhấn Enter.

CODENAME=$(grep '^UBUNTU_CODENAME=' /etc/os-release | cut -d'=' -f2)
sudo mkdir -p /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://fcitx5-lotus.pages.dev/pubkey.gpg | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/fcitx5-lotus.gpg
echo "deb [signed-by=/etc/apt/keyrings/fcitx5-lotus.gpg] https://fcitx5-lotus.pages.dev/apt/$CODENAME $CODENAME main" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/fcitx5-lotus.list
sudo apt update && sudo apt install fcitx5-lotus

Kích hoạt Server. Gói .deb sẽ tự động kích hoạt server qua post-install script. Bạn có thể bỏ qua bước này.

# Gói .deb sẽ tự động thực hiện bước này.
sudo systemctl enable --now fcitx5-lotus-server@$(whoami).service || (sudo systemd-sysusers && sudo systemctl enable --now fcitx5-lotus-server@$(whoami).service)

Nếu bạn đang cài đặt bộ gõ IBus thì hãy tắt hoặc gỡ cài đặt đi để tránh bị xung đột. Sử dụng lệnh sau để tắt nó đi.

killall ibus-daemon || ibus exit

Tiến hành thiết lập biến môi trường bằng lệnh sau.

cat <> ~/.bash_profile
export XMODIFIERS=@im=fcitx
export QT_IM_MODULE=fcitx
export QT_IM_MODULES="wayland;fcitx"
export GLFW_IM_MODULE=ibus
EOF

Sau đó tiến hành logout và login lại tài khoản để các thay đổi được cập nhật.

Cấu hình gõ tiếng Việt bằng Fcitx5 Lotus

Bật tự động khởi chạy cho Fcitx5 bằng cách vào phần Settings -> Apps -> Fcitx5 và gạt nút Autostart lên.

Sau đó bạn tìm kiếm và mở ứng dụng Fcitx5 Configuration:

• Ở khung bên phải (Available Input Method), tìm kiếm từ khóa Lotus.
• Chọn Lotus (Vietnamese) và nhấn nút mũi tên hướng sang trái để thêm vào khung Current Input Method.
• Nhấn Apply để lưu lại.

Giờ đây, bạn đã có thể trải nghiệm công nghệ gõ Telex/VNI thế hệ mới cực kỳ thông minh, không còn hiện tượng dính chữ trên trình duyệt nữa!

Cách cài ibus – unikey trên Ubuntu để gõ tiếng Việt

Các bạn tiến hành mở phần mềm Terminal lên bằng tổ hợp phím Ctrl + Alt + T. Sau đó dán đoạn mã này vào và nhấn Enter.

Sau đó tiến hành khởi động lại ibus, ở cửa sổ erminal đó các bạn tiếp tục gõ dòng lệnh bên dưới vào và nhấn Enter.

Nếu xuất hiện thông báo lỗi thì có thể khởi động lại máy và chạy lại dòng lênh bên trên.

Vào Settings -> Keyboard nhấn vào dấu nút Add Input Source… trong phần Input Sources như hình.

Một cửa sổ nhỏ hiện ra các bạn nhấn chọn vào dấu 3 chấm như hình.

Chọn vào Other.

Chọn vào mục Vietnamese (Unikey) rồi nhấn Add để thêm bộ gõ tiếng Việt cho Ubuntu 24.

Nếu bạn không tìm thấy Vietnamese (Unikey) trong danh sách thì hãy khởi động lại máy tính và thử lại.

Tiếp theo nhấn chọn vào Show Applications và chạy ứng dụng Language Support.

Trong giao diện công cụ này, ở tab Language tìm đến Keyboard input method system và chuyển giá trị từ Ibus sang none.

Bây giờ ở trên góc trên cùng bên phải có biểu tượng để chuyển giữa en và vi thì lúc này ta đã cài unikey cho Ubuntu 22.04 thành công. Bước tiếp theo bạn chỉ cần thay đổi bộ gõ sang Vietnamese (Unikey) để sử dụng.

Nếu máy các bạn không hiện biểu tượng chọn bộ gõ như hình thì có thể logout và login lại để có thể hiện.

Đối với phiên bản Ubuntu cũ

Ở phiên bản Ubuntu cũ phần Settings chọn ngôn ngữ nó sẽ hơn khác với bản 22.04, các bạn có thể thực hiện như sau.

Truy cập vào Settings -> Region & Language

Ở mục Input Sources các bạn nhấn vào biểu tượng có hình dấu +. Xuất hiện một cửa sổ nhỏ các bạn nhấn vào Vietnamese.

Chọn mục Vietnamese (Unikey) và nhấn vào nút Add màu xanh lá cây để cài đặt bộ gõ tiếng Việt cho Ubuntu.

Cài gõ tiếng Việt trên Ubuntu 22 với ibus-bamboo

IBus Bamboo là bộ gõ tiếng Việt cho Linux được nhiều người sử dụng nhất hiện nay. Các tính năng chính bao gồm:

• Hỗ trợ tất cả các bảng mã phổ biến:
  • Unicode, TCVN (ABC)
  • VIQR, VNI, VPS, VISCII, BK HCM1, BK HCM2,…
  • Unicode UTF-8, Unicode NCR – for Web editors.
• Các kiểu gõ thông dụng:
  • Telex, Telex W, Telex 2, Telex + VNI + VIQR
  • VNI, VIQR, Microsoft layout
• Nhiều tính năng hữu ích, dễ dàng tùy chỉnh:
  • Kiểm tra chính tả (sử dụng từ điển/luật ghép vần)
  • Dấu thanh chuẩn và dấu thanh kiểu mới
  • Bỏ dấu tự do, Gõ tắt,…
  • 2666 emojis từ emojiOne
• Sử dụng phím tắt Shift+~ để loại trừ ứng dụng không dùng bộ gõ, chuyển qua lại giữa các chế độ gõ:
  • Pre-edit (default)
  • Surrounding text, IBus ForwardKeyEvent,…

Để cài đặt bộ gõ ibus-bamboo chúng ta chạy lần luwọt các lệnh như sau:

Nếu gặp bất cứ lỗi nào thì bạn có thể khởi động lại máy tính và thử lại.

Sau đó cũng truy cập vào Settings -> Keyboard nhấn vào dấu + trong phần Input Sources như đối với ibus-unikey. Một cửa sổ nhỏ hiện ra các bạn nhấn chọn vào Vietnamese.

Ở đây thay vì chọn Vietnamese (Unikey) thì chúng ta sẽ chọn vào Vietnamese (Bamboo) và nhấn Add.

Tiếp tục thực hiện các bước như trên cách cài ibus – unikey trên Ubuntu để gõ tiếng Việt.

Lời kết

Trên đây Tuong.Me đã hướng dẫn xong cho các bạn cách cài unikey cho Ubuntu 26.04 mới nhất. Chỉ cần thao tác một vài bước đơn giản là bạn đã có thể gõ tiếng Việt trên Ubuntu rồi phải không nào. Nếu có thắc mắc hay đóng góp gì xin mời các bạn gửi ý kiến vào phần bình luận bên dưới.
Chúc các bạn thành công!